Tegenstrijdig belang: wie beslist er binnen het bestuur?

Geschreven door Jelle Damstra

Tegenstrijdig belang: wie beslist er binnen het bestuur?

Het komt regelmatig voor dat een bestuurder ook een eigen belang heeft bij een besluit van de vennootschap. Bijvoorbeeld als de vennootschap een lening wil verstrekken aan die bestuurder, een onderneming van hem wil overnemen of een overeenkomst wil sluiten met een familielid. 

Dat hoeft niet altijd een probleem te zijn. Maar soms botst het persoonlijke belang van de bestuurder met het belang van de vennootschap. Dan kan sprake zijn van een tegenstrijdig belang. In dat geval geldt dat die bestuurder niet mag deelnemen aan de beraadslaging en besluitvorming. 

De Hoge Raad heeft op 10 april 2026 duidelijk gemaakt wie beslist of er sprake is van een tegenstrijdig belang. De betrokken bestuurder beslist niet zelf. Bij een bestuur met meerdere bestuurders en zonder raad van commissarissen beoordelen de andere bestuurders of hun collega mag deelnemen aan de beraadslaging en besluitvorming. 

In deze blog bespreken wij de belangrijkste aandachtspunten bij tegenstrijdig belang binnen een B.V. 

WAT IS EEN TEGENSTRIJDIG BELANG? 
Bestuurders moeten zich bij hun taak richten op het belang van de vennootschap en de met haar verbonden onderneming. Een bestuurder mag een besluit dus niet laten beïnvloeden door zijn eigen financiële of persoonlijke belang. 

De wet bepaalt dat een bestuurder niet mag deelnemen aan de beraadslaging en besluitvorming als hij of zij een direct of indirect persoonlijk belang heeft dat strijdig is met het belang van de vennootschap én de met haar verbonden onderneming. Dat staat in artikel 2:239 lid 6 BW. 

Van een tegenstrijdig belang is sprake als de belangen zo moeilijk samengaan dat redelijkerwijs kan worden betwijfeld of de bestuurder zich alleen door het belang van de vennootschap en dat van de met haar verbonden onderneming laat leiden. Daarbij zijn alle omstandigheden van het geval belangrijk. 

Een eigen belang is dus niet automatisch een tegenstrijdig belang. Een bestuurder die aandeelhouder is, heeft bijvoorbeeld niet zonder meer een tegenstrijdig belang. Het gaat erom of zijn of haar persoonlijke belang daadwerkelijk kan botsen met het belang van de vennootschap. 

Voorbeelden van situaties waarin een tegenstrijdig belang kan spelen: 

  • de vennootschap sluit een overeenkomst met de bestuurder zelf; 
  • de vennootschap doet zaken met een onderneming van de bestuurder; 
  • de bestuurder heeft een financieel belang bij de wederpartij; 
  • de bestuurder heeft een persoonlijke relatie met de wederpartij; of 
  • een bestuurder heeft belang bij een bepaalde overname, financiering of herstructurering. 

WIE STELT VAST OF SPRAKE IS VAN EEN TEGENSTRIJDIG BELANG? 
Dat was lange tijd niet helemaal duidelijk. De wet zegt wel dat een bestuurder met een tegenstrijdig belang niet mag deelnemen aan de beraadslaging en besluitvorming. Maar de wet zegt niet wie vaststelt óf daarvan sprake is. 

De Hoge Raad heeft hierover een belangrijke uitspraak gedaan in de Getir-zaak. Deze uitspraak ging over een bestuur met meerdere bestuurders en zonder raad van commissarissen. 

De regel is als volgt: 

  • de bestuurder met een mogelijk tegenstrijdig belang moet daar zo open mogelijk over zijn; 
  • deze bestuurder moet het mogelijke conflict melden aan de andere bestuurders; 
  • ontstaat daarna verschil van inzicht, dan beslissen de andere bestuurders of sprake is van een tegenstrijdig belang; 
  • oordelen zij dat dit zo is, dan moeten zij ervoor zorgen dat de betrokken bestuurder niet deelneemt aan de beraadslaging en besluitvorming. 

De bestuurder met het mogelijke conflict heeft dus niet zelf het laatste woord. Dit geldt ook als die bestuurder het conflict niet heeft gemeld. De andere bestuurders moeten zelf alert blijven op mogelijke belangenconflicten. 

DE GETIR-ZAAK: FINANCIËLE NOOD EN BOTSENDE BELANGEN 
De uitspraak ging over Getir, de houdstermaatschappij van een internationale bezorggroep. De oprichters waren aandeelhouders en niet-uitvoerende bestuurders. Mubadala was de grootste aandeelhouder en belangrijkste financier. 

Getir had grote financiële problemen. Mubadala stelde een transactie voor waarbij aandelen in groepsmaatschappijen zouden worden overgedragen. In ruil daarvoor zou extra financiering beschikbaar komen, zodat de groep buiten faillissement kon worden afgewikkeld. 

De oprichters hadden eerder afspraken gemaakt over een andere oplossing. Een deel van de onderneming zou worden verkocht tegen kwijtschelding van schulden aan Mubadala en de oprichters belangen zouden krijgen in bepaalde andere onderdelen van de Getir-groep. De voorgestelde transactie met Mubadala maakte uitvoering van die afspraken onmogelijk. 

De uitvoerende bestuurders vonden daarom dat de oprichters-bestuurders een persoonlijk belang hadden bij het afwijzen van de transactie. Zij namen de besluiten zonder de oprichters aan de beraadslaging en besluitvorming te laten deelnemen. 

De Ondernemingskamer vond dat terecht. Volgens de Hoge Raad mochten de uitvoerende bestuurders oordelen dat redelijkerwijs kon worden betwijfeld of de oprichters zich uitsluitend door het belang van Getir zouden laten leiden. Het cassatieberoep werd verworpen. 

UITSLUITING GELDT NIET ALLEEN VOOR DE STEMMING 
Een bestuurder met een tegenstrijdig belang mag niet alleen niet stemmen. Hij of zij mag ook niet deelnemen aan de inhoudelijke beraadslaging van het onderwerp. 

De reden is eenvoudig. Wie aan de discussie deelneemt, kan de besluitvorming al beïnvloeden voordat er wordt gestemd. 

De bestuurder kan wel vooraf informatie geven aan de andere bestuurders. Zodra de inhoudelijke discussie over het onderwerp begint, moet de betrokken bestuurder de vergadering verlaten. Daarna kunnen de andere bestuurders zonder beïnvloeding overleggen en besluiten. Het is aan te raden om in dit soort gevallen in de notulen van de vergadering vast te leggen welke informatie de betrokken bestuurder vooraf heeft verstrekt en wanneer hij de vergadering heeft verlaten.  

De uitsluiting moet bovendien beperkt blijven tot het onderwerp waarop het tegenstrijdig belang ziet. Het is dus niet de bedoeling dat een bestuurder zonder goede reden volledig buitenspel wordt gezet. 

GEEN VRIJBRIEF OM EEN BESTUURDER BUITEN TE SLUITEN 
De uitspraak van de Hoge Raad is geen vrijbrief om een lastige medebestuurder uit te sluiten. 

Een verschil van mening over strategie, risico, financiering of bedrijfsvoering is op zichzelf geen tegenstrijdig belang. Er moet een concreet persoonlijk belang zijn dat kan botsen met het belang van de vennootschap. De enkele schijn of mogelijkheid van een conflict is niet voldoende. 

In de praktijk moet het bestuur daarom zorgvuldig handelen. Leg concreet vast: 

  • welk persoonlijk belang mogelijk speelt; 
  • waarom dit belang relevant is voor het besluit; 
  • waarom dit belang mogelijk botst met het belang van de vennootschap; 
  • welke bestuurders hierover hebben beslist; en 
  • dat de betrokken bestuurder niet deelnam aan de beraadslaging en besluitvorming. 

Onduidelijke afspraken en gebrekkige vastlegging kunnen later tot discussie leiden. Zeker als de onderneming in financieel zwaar weer terechtkomt, een aandeelhoudersgeschil ontstaat of een bestuurder aansprakelijk wordt gesteld. 

WAT ALS ALLE BESTUURDERS EEN TEGENSTRIJDIG BELANG HEBBEN? 
Soms kan het bestuur niet meer besluiten, omdat alle bestuurders een tegenstrijdig belang hebben, of omdat door de uitsluiting niet voldaan kan worden aan quorum- of stemvereisten. 

De wet bevat daarvoor een regeling. Dan neemt eerst de raad van commissarissen het besluit. Is er geen raad van commissarissen, of kan die raad ook niet besluiten vanwege tegenstrijdige belangen? Dan neemt in beginsel de algemene vergadering het besluit. De statuten kunnen hiervan afwijken en bepalen dat bij het ontbreken van een raad van commissarissen, niet de algemene vergadering, maar een ander bevoegd orgaan of persoon het besluit neemt. 

Het is daarom verstandig om de statuten en het bestuursreglement te controleren. Vooral bij familiebedrijven, joint ventures en ondernemingen met meerdere aandeelhouders-bestuurders kunnen tegenstrijdige belangen en blokkades in de besluitvorming snel ontstaan. 

PRAKTISCHE AANDACHTSPUNTEN 
Een goed protocol voor tegenstrijdig belang voorkomt onduidelijkheid en beperkt de kans op conflicten. Denk in ieder geval aan de volgende punten: 

  1. Meld mogelijke belangenconflicten tijdig  
    Laat bestuurders een mogelijk persoonlijk belang direct melden aan de voorzitter of aan alle medebestuurders. 
  2. Beoordeel eerst de positie van de bestuurder 
    Beslis vóór de inhoudelijke behandeling wie aan de beraadslaging en besluitvorming  mag deelnemen. 
  3. Leg de afweging vast
    Noteer de feiten, de betrokken belangen, het oordeel van de overige bestuurders en de gevolgde procedure. 
  4. Pas de uitsluiting zorgvuldig toe  
    Sluit de bestuurder uit van de beraadslaging én de besluitvorming, maar alleen voor het onderwerp waarop het conflict betrekking heeft. 
  5. Bepaal wie bevoegd is als het bestuur niet kan besluiten 
    Controleer of een raad van commissarissen aanwezig is en welke statutaire regeling geldt als door tegenstrijdige belangen geen bestuursbesluit kan worden genomen. 
  6. Controleer de statuten 
    Kijk of daarin een regeling staat voor tegenstrijdig belang, een patstelling of besluitvorming als alle bestuurders zijn betrokken.

GEVOLGEN 
Is er een besluit genomen, waarbij de bestuurder met een tegenstrijdig belang deelgenomen heeft aan de beraadslaging en besluitvorming, dan kan het worden vernietigd. Dat kan op verzoek aan de rechter van een ieder die een redelijk belang heeft bij de naleving van deze regel omtrent besluitvorming.  

Het gevolg van de vernietiging is dat het besluit dan met terugwerkende kracht nooit heeft bestaan. Is het besluit in de tussentijd inmiddels uitgevoerd, dan kan dat als de vennootschap daardoor schade heeft geleden, leiden tot aansprakelijk van de bestuurders voor de die schade.  

CONCLUSIE 
De Getir-uitspraak geeft bestuurders praktisch houvast. Een bestuurder met een mogelijk tegenstrijdig belang moet openheid geven. Ontstaat er discussie? Dan beslissen de andere bestuurders of deze bestuurder mag deelnemen. 

Bij een tegenstrijdig belang is een zorgvuldige procedure essentieel. Maak het mogelijke conflict tijdig bespreekbaar, beoordeel het afzonderlijk en leg de besluitvorming goed vast. Daarmee voorkomt u dat een belangrijk besluit later ter discussie komt te staan.  

Heeft u vragen over tegenstrijdig belang, bestuursbesluiten of de inrichting van uw statuten en bestuursreglement? Dan is het verstandig om tijdig juridisch advies in te winnen. Neem daarvoor gerust contact op met Jelle Damstra via of Christian Huiskes via .